พระอภิธรรมปิฎก
บทที่ ๖ - พระสกิทาคามี

ผู้ที่ทำลายกิเลส (นอกจากที่พระโสดาบันละได้) จนเบาบาง หากทำกาละไปแล้วเกิดอีกเพียงครั้งเดียวก็ปรินิพพาน
ในปรมัตถโชติกา แยกไว้ ๓ ประเภท คือ ผู้บรรลุในกามภพ รูปภพ อรูปภพ
ในปรมัตถมัญชุสา และอภิธัมมัตถวิภาวินีแยกไว้ ๕ ประเภท คือ
๑. ผู้บรรลุในโลกนี้แล้วปรินิพพานในโลกนี้เอง
๒. ผู้บรรลุในโลกนี้แล้วปรินิพพานในเทวโลก
๓. ผู้บรรลุในเทวโลกแล้วปรินิพพานในเทวโลก
๔. ผู้บรรลุในเทวโลกเกิดในโลกนี้แล้วปรินิพพาน
๕. ผู้บรรลุในโลกนี้ ไปเกิดในเทวโลกหมดอายุแล้ว กลับมาเกิดในโลกนี้แล้ว ปรินิพพาน
พระอรรถกถาจารย์ ท่านอธิบายต่อท้ายว่า พระสกิทาคามี ในบาลีหมายเอาพวกที่


อิธ ปตฺวา อิธ ปรินิพพายิ ตตฺถ ปตฺวา ตตฺถ ปรินิพพายิ อิธ ปตฺวา ตตฺถ ปรินิพพายิ ตตฺถ ปตฺวา อิธ ปรินิพฺพายิ อิธ ปตฺวา ตตฺถ นิพฺพตฺเตตฺวา อิธ ปรินิพพายีติ ปญฺจสุ สกทาคามีสุ ปญฺจมโต อิธ อธิปฺเปโตฯ
อภิธมฺมตฺถวิภาวินี ๙๒
ปรมตฺถมญฺชุสา ๓/๖๕๕