พระอภิธรรมปิฎก
บทที่ ๕ - มหากิริยาจิต ๘

๑. โสมนสฺสสหคตํ าณสมฺปยุตฺตํ อสงฺขาริกํ
เกิดพร้อมกับความยินดี ประกอบด้วยปัญญา เกิดขึ้นเองโดยไม่มีการชักชวน
๒. โสมนสฺสสหคตํ าณสมฺปยุตฺตํ สสงฺขาริกํ
เกิดพร้อมกับความยินดี ประกอบด้วยปัญญา เกิดขึ้นโดยมีการชักชวน
๓. โสมนสฺสสหคตํ าณวิปฺปยุตฺตํ อสงฺขาริกํ
เกิดพร้อมกับความยินดี ไม่ประกอบด้วยปัญญา เกิดขึ้นเองโดยไม่มีการชักชวน
๔. โสมนสฺสสหคตํ าณวิปฺปยุตฺตํ สสงฺขาริกํ
เกิดพร้อมกับความยินดี ไม่ประกอบด้วยปัญญา เกิดขึ้นโดยมีการชักชวน
๕. อุเปกฺขาสหคตํ าณสมฺปยุตฺตํ อสงฺขาริกํ
เกิดพร้อมกับความเฉย ๆ ประกอบด้วยปัญญา เกิดขึ้นเอง โดยมีการชักชวน
๖. อุเปกฺขาสหคตํ าณสมฺปยุตฺตํ สสงฺขาริกํ
เกิดพร้อมกับความเฉย ๆ ประกอบด้วยปัญญา เกิดขึ้นโดยไม่มีการชักชวน
๗. อุเปกฺขาสหคตํ าณวิปฺปยุตฺตํ อสงฺขาริกํ
เกิดพร้อมกับความเฉย ๆ ไม่ประกอบด้วยปัญญา เกิดขึ้นเองโดยไม่มีการชักชวน
๘. อุเปกฺขาสหคตํ าณวิปฺปยุตฺตํ สสงฺขาริกํ
เกิดพร้อมกับความเฉย ๆ ไม่ประกอบด้วยปัญญา เกิดขึ้นโดยมีการชักชวน

สเหตุกกามาวจรวิบากจิตนี้ มีจำนวน ๘ ดวง และมีชื่อเหมือนกันกับมหากุศลจิต คือ
๑. โสมนสฺสสหคตํ าณสมฺปยุตฺตํ อสงฺขาริกํ
เกิดขึ้นพร้อมกับความยินดี ประกอบด้วยปัญญา โดยไม่มีการชักชวน
๒. โสมนสฺสสหคตํ าณสมฺปยุตฺตํ สสงฺขาริกํ
เกิดขึ้นพร้อมกับความยินดี ประกอบด้วยปัญญา โดยมีการชักชวน
๓. โสมนสฺสสหคตํ าณวิปฺปยุตฺตํ อสงฺขาริกํ
เกิดขึ้นพร้อมกับความยินดี ไม่ประกอบด้วยปัญญา โดยไม่มีการชักชวน
๔. โสมนสฺสสหคตํ าณสมฺปยุตฺตํ สสงฺขาริกํ
เกิดขึ้นพร้อมกับความยินดี ไม่ประกอบด้วยปัญญา โดยมีการชักชวน
๕. อุเปกฺขาสหคตํ าณสมฺปยุตฺตํ อสงฺขาริกํ
เกิดขึ้นพร้อมกับความเฉย ๆ ประกอบด้วยปัญญา โดยไม่มีการชักชวน
๖. อุเปกฺขาสหคตํ าณสมฺปยุตฺตํ สสงฺขาริกํ
เกิดขึ้นพร้อมกับความเฉย ๆ ประกอบด้วยปัญญา โดยมีการชักชวน
๗. อุเปกฺขาสหคตํ าณวิปฺปยุตฺตํ อสงฺขาริกํ
เกิดขึ้นพร้อมกับความเฉย ๆ ไม่ประกอบด้วยปัญญา โดยไม่มีการชักชวน
๘. อุเปกฺขาสหคตํ าณวิปฺปยุตฺตํ สสงฺขาริกํ
เกิดขึ้นพร้อมกับความเฉย ๆ ไม่ประกอบด้วยปัญญา โดยมีการชักชวน